پژوهشکده علوم و فناوری نانو

English   |     |     |  
 انتخاب وب سایت:

      خانواده‌ی نانو؛ یکی از نقاط امیدبخش حقیقی
 
 پی بازدید مقام معظم رهبری از دستاوردهای کشور در زمینه فناوری نانو ، سایت khamenei.ir روز 23 بهمن ماه مطلبی به قلم محمدتقی خرسندی منتشر کرد و به سبک روایی، به این بازدید و محتوای این نمایشگاه پرداخت. در ادامه، این مطلب عینا نقل می گردد:
 
یک روز به آغاز جشن‌های دهه‌ی فجر مانده و هوای تهران به برکت توفان شب قبل تمیز تمیز است. باد و باران دست به دست هم داده‌اند تا بعد از ماه‌ها، امروز بتوانیم کوه‌های تهران را ببینیم، آن هم به رنگ سفید. متخصصان می‌گویند برای این‌که بتوانیم روزهای بیشتری این هوای تمیز را داشته باشیم، به جز باد و باران، دو راه دیگر هم هست: اول این‌که کمتر آلودگی ایجاد کنیم، و دوم این‌که آلودگی‌ها را از هوا حذف کنیم. و این دو راه، علاوه بر عزم و اراده‌ی عمومی، فناوری‌های بسیار پیشرفته می‌خواهد که هنوز به‌طور کامل به وجود نیامده است. امروز قرار است به نمایشگاه پیشرفت‌های ایران در یکی از همین فناوری‌ها بروم: «ریزفناوری» یا همان اصطلاح نسبتاً معروف «نانوتکنولوژی».

نانوتکنولوژی به زبان ساده یعنی به جای این‌که مواد را در مقیاس‌های عظیم چند تُنی با یکدیگر ترکیب کنیم تا به محصول مورد نظر برسیم، این کار را با مولکول‌ها انجام دهیم که اندازه‌شان یک میلیون برابر کوچکتر از یک میلیمتر است. به این ترتیب می‌توانیم مولکول‌ها را به شکل مطلوب خودمان کنار هم بچینیم و یک خاصیت ویژه که مدنظرمان است از آنها به‌دست بیاوریم. مثلاً نخی بسازیم چندین برابر محکم‌تر از فولاد اما با همان انعطاف نخ؛ و البته همان‌طور که گفتم، این فناوری هنوز در اول راهش است.

دورتادور حسینیه‌ی امام خمینی رحمه‌الله را غرفه‌بندی کرده‌اند و پای هر غرفه سه چهار نفر ایستاده‌اند. با وجودی که اکثر غرفه‌ها را آقایان اداره می‌کنند، در انتهای نمایشگاه غرفه‌ای وجود دارد که تعداد زیادی از خانم‌ها در آن ایستاده‌اند. از لابه‌لای صحبت مسئولین متوجه می‌شوم که آن قسمت مربوط به کارهای ستادی است. با این حساب، آن خانم‌ها هم باید چند دانشجوی ورودی جدید دانشگاه باشند که در ستاد نانو کارهای اداری می‌کنند و دلشان خوش است که مشغول کار علمی هستند. فقط مانده‌ام چرا غرفه‌ی مستقل دارند و چرا تعدادشان در نمایشگاهی نسبتاً خصوصی، اینقدر زیاد است.

درون غرفه‌ها دستگاه‌ها و یا محصولات مرتبط با ریزفناوری به نمایش گذاشته شده و روی بنر دیواره‌ی غرفه هم مشخصات همان دستگاه یا محصول نوشته شده است. غرفه‌دارها اکثراً جوان هستند؛ تقریباً هم‌سن و سال انقلاب. و این یعنی که خیلی‌هایشان به محض ورود این فناوری به کشور، وارد تحصیل و فعالیت در این رشته شده‌اند و البته با همین سن کم، 
ایران را به رتبه‌ی هفتم دنیا در این رشته رسانده‌اند. شاید بیشتر از خود محصولات و دستگاه‌ها، کاتالوگ‌های انگلیسی جلوی آنها افتخاربرانگیز باشد. چون برخلاف بسیاری از نمایشگاه‌های دیگر، این کاتالوگ‌های انگلیسی بیانگر وارداتی بودن کالا نیست، بلکه نشانه‌ی مشتری‌های خارجی آنها است.

رأس ساعت ۱۰ و با ورود آقا، برنامه رسماً آغاز می‌شود. دکتر ستاری (معاون علمی رئیس جمهور) و دکتر سرکار (رئیس ستاد نانو) رهبر انقلاب را همراهی می‌کنند و جمعی از اساتید هم به استقبال آقا می‌روند. شروع نمایشگاه با بنری است که روی آن نوشته شده «پیشرفت در نانو به برکت توسل به حضرت ابوالفضل(ع)» و دکتر سرکار توضیح می‌دهد که این ستاد کارهایش را با توسل به حضرت ابوالفضل علیه‌السلام پیش می‌برد.
غرفه‌های ابتدایی نمایشگاه پر از آمار و ارقام عملکرد است. آمارهایی که نه‌تنها خسته‌کننده نیست بلکه آدم را سر وجد هم می‌آورد: این‌که بیش از ۲۳ هزار محقق با مدرک کارشناسی ارشد و بالاتر در این حوزه فعالند و به‌طور متوسط ۱۴ مقاله‌ی علمی در روز منتشر می‌شود که نسبت به سال گذشته حدود ۳۰ درصد رشد داشته و ۳۰ کتاب به زبان انگلیسی تدوین شده و ۱۳۰ اختراع بین‌المللی داریم و ۱۵۰ شرکت دانش‌بنیان در حوزه‌ی نانو فعال هستند و ده‌ها آمار مشابه دیگر که همگی دست به دست هم داده‌اند تا 
ایران در سال ۹۳ رتبه‌ی هفتم جهان را در حوزه‌ی نانو به‌دست بیاورد. حالا دکتر سرکار از برنامه‌ی چهار ساله‌شان می‌گوید که قرار است در پایان سال ۹۷ به رتبه‌ی پنج جهانی برسیم و شرکت‌های فعال را به ۶۰۰ شرکت افزایش دهیم و دو درصد بازار جهانی را در دست بگیریم. از آقا هم تشکر می‌کند که به دولت دستور دادند که «خانواده‌ی نانو» دست نخورد تا با ثبات مدیریتی، این رشد سریع ادامه یابد.

اولین غرفه، نمایش اولین کار نمادین با ریزفناوری است؛ یعنی نوشتن با مولکول‌ها. عکسی از آرم جمهوری اسلامی گذاشته شده که با چینش مولکول‌ها نوشته شده و عرض آن تقریباً دوهزارم میلیمتر است. اولین بار امریکایی‌ها این کار را کردند و آرم شرکت IBM را با مولکول‌ها طراحی کردند و ایرانی‌ها فقط چهار سال پس از آن موفق به این حرکت نمادین علمی شدند. در قابی دیگر، کلمه‌ی «علی» تقریباً با همان ابعاد و با مولکول‌ها نوشته شده است. مسئول غرفه توضیح می‌دهد که امروز قادریم همین کار را در ابعاد بسیار کوچک‌تر انجام دهیم.
بخش دوم نمایشگاه، دستگاه‌های مرتبط با ریزمواد است. دستگاه اول، کارش شناسایی مواد بر اساس کمترین اثر باقیمانده از آن است. می‌گویند یکی از مهمترین کاربردهایش در شناسایی مواد مخدر است که حتی اگر چند مولکول از این ماده در فضا پخش شده باشد، توسط این دستگاه قابل شناسایی است. مشتری اصلی‌اش هم که مشخصاً پلیس است که تا کنون ۴۰ دستگاه آن را خریده است.

دستگاه بعدی برای تشخیص نقص ژنتیکی است و قیمتش یک چهارم نمونه‌ی خارجی، با این فرق مهم که: «شرکت فروشنده ما را مجبور می‌کرد که حتی کیت‌ها را هم از خودشان بخریم و به این ترتیب، همیشه وابسته به آنها می‌ماندیم.» آقا از مشتری‌های این دستگاه‌ها می‌پرسند و پاسخ می‌شنوند که دانشگاه‌ها و آزمایشگاه‌ها خریدار این دستگاه هستند.

دستگاه بعدی، برای پاستوریزه و هموژنیزه کردن سرد است. یعنی همان کاری که مثلاً با شیر در دمای حدود ۱۰۰ درجه انجام می‌شود، با این دستگاه می‌توان در دمای محیط انجام داد. غرفه‌ی بعدی یک دستگاه ایجاد امولسیون را به نمایش گذاشته که باز هم قیمتش یک چهارم نمونه‌ی امریکایی است و صنایع نفت ۳۰۰ دستگاه آن را خریداری کرده است.

در غرفه‌ی بعدی یک دستگاه اندازه‌گیری سطح کاتالیست گذاشته‌اند و تولیدکننده‌ی آن توضیح می‌دهد که اگر مثلاً یک کاتالیست به اندازه‌ی حبه قند را با تکنولوژی نانو تولید کنند، سطح فعال آن تقریباً به اندازه‌ی یک زمین فوتبال خواهد شد. کاتالیست‌ها هم که در همه جای صنعت حضور دارند، از رآکتورهای بزرگ صنایع نفت گرفته برای واکنش بهتر تا اگزوز ماشین برای کاهش گازهای آلاینده.

بخش اول نمایشگاه، پر است از همین دستگاه‌ها که وجه مشترک بیشترشان تحریم 
ایران برای خرید آن بوده و حتی با قیمت‌های بسیار بالا هم آن را به ایران نمی‌فروخته‌اند. اما حالا نمونه‌های آن با قیمت بسیار پایین‌تر در ایران ساخته می‌شود. جالب آن‌که در مورد بعضی دستگاه‌ها، شرکت سازنده‌ی خارجی می‌خواسته علیه ایران به دلیل کپی کردن دستگاه شکایت کند که دکتر سرکار می‌گوید: «اولاً که این دستگاه‌ها کپی نیست و از صفر تا صدش کار خودمان است، ثانیاً وقتی حتی دستگاه را به چند برابر قیمت به ما نداده‌اند، چطور می‌توانستیم کپی کنیم.»

ماجرای یکی دیگر از دستگاه‌ها هم جالب است. کار این دستگاه ایجاد پوشش نانویی بر روی مواد است و یک شرکت خارجی حاضر شده فروش آن را بر عهده بگیرد و سالی ۸۰۰ دستگاه را در سراسر جهان بفروشد، فقط به یک شرط: «نام برند ما باید بر محصول بخورد، نه نام 
ایران» و البته سازندگان زیر بار این شرط نرفته‌اند و گفته‌اند حتماً باید روی دستگاه‌ها بخورد:‌ ساخت ایران«Made In IRAN»
آقا مرتب از کاربردها و مشتری‌های این دستگاه‌ها می‌پرسند. انگار می‌خواهند مطمئن شوند که اولاً این علم به محصول کاربردی هم تبدیل شده و ثانیاً مشتری‌های ایرانی و بالاخص سازمان‌های بزرگ دولتی از تولیدات خودمان استفاده می‌کنند. تا پایان نمایشگاه بارها این مفهوم را به انحای مختلف از غرفه‌دارها و از دکتر سرکار می‌پرسند.

بخش سوم نمایشگاه، محصولات تولیدی از ریزفناوری است. اولین محصول، ماسک‌های نانویی است که دستگاه تولید الیاف نانویی آن هم در غرفه‌ی قبلی به نمایش گذاشته شده. به گفته‌ی سازندگان، در آلودگی تهران که مواد آلاینده‌ی آن در اندازه‌ی میکرو و نانو هستند فقط این ماسک‌ها کارآیی دارند که قیمت هرکدام فقط ۱۰۰۰ تومان است و حالا هلال احمر و سازمان حج و زیارت مشتری اصلی آن شده‌اند برای حجاج.

در غرفه‌ی بعدی، محصولاتی که با نانو پوشش داده شده‌اند قرار دارد. از لوازم دندانپزشکی گرفته تا مته‌های حفاری. فرقشان هم با نمونه‌ی معمولی، در عمر ۱۰ برابری و مقاومت بسیار بالاتر و البته استفاده‌ی بسیار بسیار کمتر از مواد گران‌قیمت است که باعث کاهش شدید قیمت تمام‌شده می‌شود. مسئولان این شرکت می‌گویند که همین حالا با این کار سالانه حدود هشت میلیارد تومان سود داریم. آنقدر هم به کارشان مطمئن هستند که حاضرند هر سفارشی را یک بار به صورت رایگان انجام دهند تا نظر مشتری را جلب کنند. یک سری قطعه‌ی طلایی رنگ هم روی میز است که در توضیحش نوشته شده: «خشت طلای مناره‌ی مقبره‌ی حضرت مسلم» آقا خشت را برمی‌دارند و نگاهی می‌کنند و غرفه‌دار هم توضیح می‌دهد که این خشت‌ها با طلا پوشش داده شده و به این ترتیب، هم طلای بسیار کمتری استفاده شده و هم ماندگاری و مقاومت خشت‌ها بالاتر رفته است. نگاهم به نگاه غرفه‌دار گره می‌خورد، آشنا درمی‌آییم. بیشتر از ۱۰ سال پیش عضو بسیج دانشگاه صنعتی امیرکبیر بود و از همان موقع وارد کار نانو شده بود. هرچند با هم رابطه‌ی زیادی نداشتیم، اما ظاهراً چهره‌ی هیچ‌کدام‌مان تغییر زیادی نکرده که به این راحتی همدیگر را شناختیم.

در بخش کاربردهای ریزفناوری که پیش می‌رویم، دکتر سرکار از استقبال سایر کشورها از کار 
ایران می‌گوید. از این‌که برزیلحاضر به سرمایه‌گذاری در چند صنعت ایرانی شده یا چین که در شهر فناوری‌اش بخشی را هم به ایران داده است.

وقتی آوازه‌ی توانمندی 
ایران به سایر کشورها رسیده، عجیب نیست اگر ببینیم بعضی شرکت‌های این حوزه در شهرستان‌ها فعالیت می‌کنند و همه چیز به تهران محدود نشده. غرفه‌ی بعدی، کارش تسویه‌ی پساب‌ها با تولید حباب‌های نانویی است. کارشان در اردبیل جواب داده و حالا می‌خواهند سراغ آب‌های تهران بیایند.
در غرفه‌ی بعدی داروهای ضدسرطان به نمایش گذاشته شده که مزیتش فقط ارزانی‌اش نیست. هر بیمار نیاز به تزریق چندین‌باره‌ی این داروها دارد اما این کار عوارض زیادی برای بیمار دارد. حالا با نانویی شدن دارو، میزان مصرف بسیار پایین آمده و اثرگذاری آن نیز چندبرابر شده است. به عبارت ساده: داروها هدفمند شده‌اند؛ هم در قیمت و هم در تأثیر. داروهای نانویی دیگر هم فراوان است. از داروی ترمیم پوست گرفته تا داروی گیاهی تولیدشده از زردچوبه.

محصول بعدی، کیت تشخیص سلامتی از روی بازدم است. ۲۵ بیماری مختلف با این کیت شناسایی می‌شود و به علت جواب سریع، به درد اورژانس‌ها می‌خورد. ویژگی اصلی این دستگاه، تلفیق نانوتکنولوژی با بیوتکنولوژی و اینفورمیشن‌تکنولوژی (فناوری اطلاعات) است. غرفه‌دار می‌گوید در حال بستن قرارداد ۳۲ میلیارد تومانی با همراه اول هستیم تا با استفاده از این کیت‌ها، سلامتی افراد از راه دور و از طریق تلفن همراه سنجیده شود.

غرفه‌ی بعدی محصولات کشاورزی تولید می‌کند که قبلاً از 
ترکیه وارد می‌شده و غرفه‌ی بعدی بتن‌هایی با چند برابر مقاومت بتن‌های معمولی اما با وزن کمتر را نمایش می‌دهد. آن یکی پارچه‌ی ضدآب تولید کرده و برای نمونه روی دو پارچه آب می‌ریزد که آب جذب پارچه‌ی معمولی می‌شود اما از روی پارچه‌ی نانویی سُر می‌خورد و آن را خیس نمی‌کند. غرفه‌ی دیگر شیشه‌های نانویی گذاشته که نور را عبور می‌دهد اما عایق حرارتی است، ضمن آن‌که جلوی اشعه‌های مضر را هم می‌گیرد. دو تا نورافکن هم روی دو شیشه تابانده‌اند، دمای پشت شیشه‌ی معمولی ۴۸ درجه و دمای پشت شیشه‌ی نانویی ۳۴ درجه است. یکی هم رنگ ضد خش تولید کرده که به درد خط‌کشی خیابان‌ها می‌خورد.

دکتر سرکار که از همان ابتدای نمایشگاه، بخش عمده‌ای از توضیحات را خودش انجام می‌دهد، حواسش به زمان هست و سعی می‌کند هرچه سریع‌تر غرفه‌ها را طی کند. هم تسلط خوبی به محتوا دارد و هم بلد است چطور از زبان فنی و خیلی تخصصی پرهیز کند، مشکلی که در برخی نمایشگاه‌های قبلی زیاد با آن روبه‌رو بودیم. حالا هم که احتمالاً حدس می‌زند رهبر انقلاب بعد از یک ساعت بازدید خسته شده‌اند، مرتب تذکر می‌دهد که غرفه‌دارها صحبت‌هایشان را کوتاه کنند، اما این بار آقا که ظاهراً با دیدن محصولات ایرانی به وجد آمده‌اند به او تذکر می‌دهند: «بگذارید توضیحشان را بدهند. بندگان خدا این همه زحمت کشیده‌اند برای این کارها.»
غرفه‌ی بعدی فیلتری ساخته که روی توربین نصب می‌شود تا عمر توربین را بیشتر کند. مسئول این غرفه از آقا چفیه‌شان را می‌خواهد. آقا می‌پرسند: «الآن یا آخر نمایشگاه.» و غرفه‌دار منظور آقا را می‌فهمد و ترجیح می‌دهد کمی بیشتر صبر کند. غرفه‌ی بعدی مشابه همان دستگاه امولسیون اول نمایشگاه را در ابعاد بزرگتری ساخته که به درد کشتی‌ها می‌خورد تا مصرف سوخت را کاهش دهد. غرفه‌دار می‌گوید: «این دستگاه آب را در گازوئیل یا مازوت وارد می‌کند و باعث بازدهی بیشتر آن می‌شود. مشابه وقتی که آب توی روغن داغ می‌ریزد.» ظاهراً با تکنولوژی نانو می‌شود توی سوخت هم آب قاطی کرد.

دکتر سرکار درباره‌ی تجاری‌سازی این اختراعات می‌گوید: «تا ۳۰ درصد هزینه‌ی تجاری‌سازی و تا سقف ۳۰۰ میلیون تومان کمک می‌کنیم. اگر نتیجه داد و بازار پسندید، پنج درصد هزینه را به سرمایه‌گذار می‌بخشیم و ۲۵درصد را به مخترع.»

به بخش آخر نمایشگاه می‌رسیم؛ همان بخش ستادی. مسئول غرفه توضیح می‌دهد که کار ترویج فعالیت در زمینه‌ی نانو از اولویت‌های اصلی‌شان است و از دانش‌آموز تا استادان دانشگاه را مخاطب خود در نظر گرفته‌اند. در مدارس دستگاه‌های مرتبط با نانوی ساخت 
ایران را نصب می‌کنند تا دانش‌آموزان از همان ابتدا با توانمندی کشور آشنا شوند.

نفرات بعدی خانم‌های جوانی هستند که فکر می‌کردم دانشجوی سال اولی هستند و به کار اداری مشغولند و تعجب کرده بودم از زیاد بودنشان در چنین نمایشگاه علمی تخصصی. در مورد سن و سال‌شان خیلی اشتباه نکرده‌ام، اکثراً سال آخر دبیرستان هستند. اما کارشان را اشتباه حدس زده‌ام؛ این جوان‌ها همگی از نفرات برتر المپیاد نانوتکنولوژی کشور هستند و هر کدام اختراعی در حوزه‌ی ریزفناوری دارند. یکی دستگاه آزمایش قند خون ساخته و آن یکی دستگاه جداکننده‌ی نانوذرات فلزی از آب، و دیگری کرم ترمیم‌کننده‌ی پوست. یکی مدال طلای المپیادش را تقدیم رهبر می‌کند و دومی هم همین‌طور و سومی هم همین‌طور. یکی می‌گوید: «آقا! مادرم سلام رسوندند و گفتند اگر بدون چفیه‌ی آقا برگردی، خونه راهت نمیدم.» و دومی هم چفیه می‌خواهد و سومی هم. چفیه‌ها از راه می‌رسد. آقا دعایی در چفیه‌ها می‌خوانند و می‌پرسند: «اون خانمی که مادرش راهش نمی‌داد کو؟» دختر چفیه را می‌گیرد و بعدی‌ها هم همین‌طور. البته چفیه‌ی روی دوش آقا هنوز مانده برای همان اولین نفری که چفیه خواسته بود.
نمایشگاه تمام می‌شود اما دکتر سرکار از رهبر انقلاب می‌خواهد که در جمع «خانواده‌ی نانو» صحبت کنند. آقا قبول می‌کنند. جمع حدوداً صد نفری می‌نشیند جلوی آقا. برای ما که همیشه حسینیه را با جمعیت چندهزارنفری‌اش دیده‌ایم، صحنه‌ی جدیدی است. واقعاً جمعیتی نانویی است با قابلیت‌های نانویی. آقا از جمع حاضر تشکر می‌کنند. از دیدار ۱۰ سال پیش‌شان می‌گویند و جهشی که پس از این ۱۰ سال دیده می‌شود. از مدیران می‌خواهند عوامل این «پیشرفت جهشی» حفظ شود؛ چیزهایی مثل برنامه‌ی خوب، ثبات مدیریت، گفتمان‌سازی و فعالیت یک مجموعه‌ی علاقمند. البته تذکر هم می‌دهند که نباید به این موفقیت‌ها غره شویم و یادآوری می‌کنند عقب‌ماندگی تاریخی کشور در زمینه‌های علمی را.
صحبت‌ها که تمام می‌شود، همه حلقه می‌زنند دور رهبرشان. آقا سراغ جوانی را می‌گیرند که چفیه خواسته بود. جوان به زحمت خودش را از میان حلقه‌ی فشرده‌ی همکارانش به آقا می‌رساند و چفیه را می‌گیرد. دفتر یادبود ستاد نانو را به آقا می‌دهند تا چند خطی بر روی آن بنویسند.
موقع خداحافظی، آقا به سمت درب خروجی می‌روند و دکتر ستاری در همان حال قول شرکت آقا در نمایشگاه‌های بعدی را می‌گیرد.
 
      گزیده‌ی فرمایشات مقام معظم رهبری(مدظله العالی) در ارتباط با علوم و فناوری نانو
 
 یکی از عوامل اصلی و محوری پیشرفت علم و فناوری در کشور به ویژه در حوزه فناوری نانو، حمایت‌‌ها و توصیه‌های مقام معظم رهبری(مدظله العالی) در مقاطع زمانی و مناسبت‌های گوناگون بوده است. در این نوشتار، گزیده‌ی فرمایشات ایشان در ارتباط با علوم و فناوری نانو، گردآوری شده است. از جمله موضوعاتی که در بیانات ایشان مورد تاکید قرار گرفته‌اند می‌توان به «لزوم اعتماد به جوانان در عرصه علم و فناوری»، «باور داشتن به: ما می‌توانیم»، «پیشرفت در سایه‌ ارزشهای اسلامی و ایجاد فرصت برای نشر این ارزش‌ها»، «توجه به اصل جهاد علمی»، «توسعه علم و فناوری در شرایط سخت تحریم» و «اعتماد داشتن به نیروهای داخلی» اشاره کرد.
 
  • در ورود به موقع کشور علم و فناوری نانو با اعتقاد به «ما می‌توانیم»
چند سال پیش، اول‌بار در دانشگاه امیرکبیر مسأله‌ی جنبش نرم‌افزاری را مطرح کردم. جنبش نرم‌افزاری، یعنی در زمینه‌ی علم، تولید علم و شکستن مرزهای علم، یک جنبش و یک حرکت عظیم به‌وجود بیاید. از این پیشنهاد استقبال شد و من امروز میبینم که در سخنان اساتید و مسؤولان دانشگاه‌ها روی این نکته تکیه میشود. البته تا مدتی بعضیها میگفتند ما نمیدانیم اصلاً معنای این حرف چیست! عده‌یی هم شبهه میکردند که علم مگر تولیدکردنی است! البته بحث لغوی میکردند و میگفتند چرا گفته‌اید تولید علم! شما هرچه میخواهید اسمش را بگذارید؛ مقصود که معلوم است. جنبش نرم‌افزاری، یعنی در معرفت علمی ننشینید دست خود را دراز کنید تا دیگران بکارند و میوه‌چینی کنند و هر مقدار از میوه را که لازم نداشتند، بیاورند در دست شما بگذارند. برو بکار، برو آبیاری کن، برو روی بنایی که دیگران ساخته‌اند، بنا بساز؛ این هدف ما بود. عده‌یی میگفتند ما نمیفهمیم! الان هم از گوشه و کنار شنیده‌ام که عده‌یی سخنان یأس‌آفرین میزنند: مگر ما میتوانیم؟ بله، میتوانیم. ما در میدانهای گوناگون و در فضای معرفت علمیِ امروز دنیا میتوانیم کارهایی بکنیم که هنوز در دنیا نو باشد؛ این در همه‌ی زمینه‌ها کاملاً امکان‌پذیر است.
ایشان به قضیه‌ی نانوتکنولوژی اشاره کردند. البته ما هنوز در مسأله‌ی نانوتکنولوژی کار مهمی انجام نداده‌ایم، اما موضوع را زود فهمیده‌ایم؛ ‏یعنی نگذاشتیم بعد از چهل سال بفهمیم که چنین چیزی در دنیا پدید آمده است. در اوایل کار، این موضوع را فهمیده‌ایم و الان هم دنبالش ‏هستیم. اگر کاری که ایشان گفتند، بخوبی انجام بگیرد - بودجه داده شود، تشویق بشود و افرادی برای پیگیری این کار گماشته شوند - ‏خواهید دید دیری نخواهد گذشت که در سطح اول دنیا قرار خواهیم گرفت. این‌که بگوییم نمیتوانیم، بزرگترین مانع در راهِ توانستن و پیشرفت ‏کردن است؛ باید گفت ما میتوانیم. حقیقت قضیه هم این است که ما می‌توانیم. 

  • ورود به عرصه‌های ناشناخته علم و فناوری با اصل «جهاد علمی»
اصل پنجم، جهاد علمی است. من تکیه میکنم - این جزوِ مبانی اصولگرایی است - «جهاد علمی». چند سال است من تکرار کرده‌ام: باید نهضت تولید علم در کشور راه بیفتد. من خوشحالم؛ وقتی با دانشجوها و جوانها مواجه میشوم که غالباً آنها حرف میزنند و مطالبی را میگویند، میبینم آنها همین مسئله‌ی تولید علم و اتصال علم و صنعت، و پشتیبانی دولت از پیشرفت و ابتکارات علمی را به عنوان توقع از ما مطرح میکنند. من میگویم خیلی خوشحالم و اینها حرفهای ماست و حالا در بین مجموعه‌ی دانشگاهی عرف شده؛ لیکن این کافی نیست؛ باید به سمت کارهای بزرگ برویم. ببینید! یک وقت هست شما میتوانید هواپیمایی را که دیگران اختراع کرده‌اند و ساخته‌اند، خودتان بدون کمک دیگران در داخل کشور بسازید، این خیلی خوب است؛ این بهتر از خریدن هواپیمای ساخته شده است؛ اما یک وقت هست شما خودتان یک چیزی در سطح هواپیما در کشورتان تولید میکنید؛ این است آنچه که ما لازم داریم؛ ما باید بر ثروت علمی بشر بیفزاییم. نگویند نمیشود؛ میشود. یک روزی بشریت فناوری ریزترینها - نانوتکنولوژی - را نمیشناخت، بعد شناخت. امروز صد تا میدان دیگر ممکن است وجود داشته باشد که بشر نمیشناسد؛ اما میتوان آنها را شناخت و میتوان جلو رفت. البته مقدمات دارد؛ اما آن مقدمات را هم میشود با همت فراهم کرد. من یک روز در مجموعه‌ی جوانها و اهل دانشگاه گفتم من توقعم زیاد نیست؛ من این را از شما جامعه‌ی علمی کشور توقع میکنم که شما پنجاه سال دیگر - پنجاه سال، نیم قرن است - در رتبه‌ی بالای علمی دنیا قرار داشته باشید؛ این توقع زیادی است از یک ملت با استعداد؟ اما اگر بخواهیم این اتفاق بیفتد، از الان باید سخت کار کنیم. شرطش تنبلی نکردن است؛ غفلت نکردن است؛ خست نورزیدن است؛ از ورود در این راه وحشت نکردن است و میدان دادن و پرورش نخبگان علمی است. در بعضی از بخشها ما با دنیا فاصله‌مان زیاد نیست؛ در آن بخشها - مثل همین بخشهایی که اسم آوردم، خوشبختانه فاصله‌مان با پیشرفتهای دنیا و آن نوکهای حرکت زیاد نیست - میتوانیم تلاشمان را مضاعف کنیم؛ این هم یک کار است. بنابراین، این جزوِ وظایف دولت است؛ بایستی میدان داد. این جوانها تشنه‌ی کار و فهمیدن هستند، به شرط اینکه امکانات در اختیار اینها قرار بگیرد. الحمدللَّه ما استاد خوب هم کم نداریم. یک روزی بود ما اوایل انقلاب، در این کشور قحط استاد داشتیم؛ اما امروز نه، بحمداللَّه اساتید فراوان است و امروز اکثریت آنان پرورش یافته‌ی دامان خود این ملت و روییده‌ی در همین آب و هوا هستند. 
  • نشانه‌ای از کارآمدی نظام
امروز مهندس ایرانی، تحصیلکرده‌ی ایرانی، دکتر ایرانی، ارتشی ایرانی، سپاهی ایرانی، به خود میبیند که بسازد، تولید کند، ایجاد کند، به کار بگیرد و برتر از دستهای دیگر، دستی را در عرصه ظاهر کند. آن روز حتی فکرش را هم نمیکردند که حالا مثالهایش الی ماشاءاللَّه. این، کارآمدی این نظام است؛ این نظام این کار را کرد.
کشاورزیِ نابود شده‌ی کشور را این نظام احیاء کرد، صنعت ساده‌ی ابتدائی کشور را این نظام به صنعت پیچیده‌ی حساس انرژی هسته‌ای رساند. این نظام الان در زمینه‌های صنایع نو - مثل همین که آقای رئیس جمهور گفتند؛ «نانوتکنولوژی» و صنایعی از این دست، که اینها از صنایع نوی دنیاست - تقریباً دوش به دوش صفوف اول دارد حرکت میکند و دارد کار میکند. اینها کارآمدی نظام است. 
  • فرصتی برای نشر ارزش‌های حقیقی ‏
....پیغمبر حج و طواف و سعی را مطلقاً تغییر نداد - این قالب حفظ شد - جهت آن را صد و هشتاد درجه عوض کرد؛ حجی که مظهر شرک و بت‌پرستی و خرافه‌پرستی و عصبیت و جهالت محض بود، تبدیل شد به مظهر توحید، مظهر صفا، مظهر اخلاص و دلباختگی در مقابل ذات اقدس الهی.
قالبها اشکالی ندارند. تکنولوژی هسته‌ای هیچ گناهی نکرده، گناه مال آن کسی است که جهت او را جهت تخریب انسانها قرار میدهد. یا مثلاً فناوریهای پیشرفته‌ی نانو، یا صنایع الکترونیک بسیار پیشرفته و آیرودینامیک و امثال اینها گناهی ندارند؛ اینها خیلی خوبند و ابزارهائی هستند برای اینکه انسان بتواند در دنیا از منابع و فرصتهائی که خدا در این طبیعت قرار داده، به بهترین وجهی استفاده کند. گناه مال آن کسانی است که از این نعمت خدادادی و از این گنجینه‌ی الهی، برای زورگوئی به بشر، تسلط به دیگران و پامال کردن حقوق دیگران استفاده میکنند. شما که مبنای خوبی دارید، شما که به خدا معتقدید، شما که به کرامت انسان معتقدید، شما که با ظلم و غصب و تعدی و تجاوز مخالفید، شما که استکبار و جامعه‌ها یا حکومتهای برآمده‌ی از شهوات شخصی و جمعی را تقبیح میکنید، شما این علوم را یاد بگیرید تا ارزشهای خودتان را در دنیا ترویج کنید و معارف خودتان را در دنیا حاکم کنید. این چیز بدی است!؟ یک نفر سوار هواپیما میشود و برای عیاشی و هرزگی، به فلان شهرِ فلان کشور میرود؛ یک نفر هم سوار همین هواپیما میشود، میرود برای زیارت خانه‌ی خدا؛ این هواپیما که گناهی ندارد؛ جهتها فرق میکند. شما دانش و فناوری را فرا بگیرید و از هوش ویژه‌ای که در شما هست - که من حالا اشاره خواهم کرد و بعضی از دوستان هم گفتند - استفاده کنید، برای اینکه در این جهت، قله را فتح کنید. آن‌وقت از این موقعیت و از این فرصت، برای نشر ارزشهای حقیقی - به جای ارزشهای دروغین، به جای نفسانیات، به جای هرزگی، به جای سلطه‌ی زر و زور بر سرنوشت بشر - استفاده کنید. 
  • ضرورت حفظ سرعت و تداوم پیشرفت کشور در علم و فناوری
حالا شما تو دانشگاه میخواهید بسیجی باشید. معلوم است که چه کار باید کرد. دانشگاه به چی احتیاج دارد؟ کشور به چی احتیاج دارد؟ چند سالی است ما بحث علم را پیش کشیدیم؛ شما نگاه کنید امروز بسیاری از حسادتها و رقابتها و حسرتها و احساس عقب‌ماندگیهای دشمنان بین‌المللی ما به خاطر پیشرفت علمی شماست. آنهائی که امروز ملت ایران را تحسین میکنند، به خاطر علمش او را تحسین میکنند؛ آنهائی که دشمنی میورزند به خاطر علم اوست که دشمنی میورزند. پیشرفت علمی شما یک چنین اثری دارد.
این تازه در قدم اول است. ما هنوز کاری نکردیم. بله در نانوتکنولوژی، بیوتکنولوژی، بحثهای هسته‌ای، بحثهای هوا - فضا و رشته‌های گوناگون علمی پیشرفتهائی شده که مهم و بزرگ است؛ اما اینها در مقیاس و معیار حرکت علمی یک کشور چیزی نیست. یکی از دوستان گفتند و بنده هم این آمار را دارم، که سرعت پیشرفت علمی و تولید علم در کشور ما یازده برابرِ متوسط دنیاست. این را یک مرکز تحقیقاتی غربی - مستقر در کانادا - با جزئیاتش ذکر کرده است. البته این یازده، متوسطش است؛ در بعضی از قسمتها سی و پنج برابرِ سرعت رشد دنیاست؛ در بعضی جاها هم کمتر است؛ متوسطش می‌شود یازده برابر. یعنی سرعت پیشرفت علمی ما در طول این ده سال پانزده سال اخیر یازده برابرِ سرعتی است که دنیا داشته؛ این خیلی چیز مهمی است. لکن این آن چیزی نیست که ما توقع داریم و دنبالش هستیم؛ این خیلی کمتر از آن است. این سرعت بایستی با همین شدت ادامه داشته باشد تا ما به تراز مورد نظر برسیم؛ این در دانشگاه لازم است. 
...‏در این سال‌های اخیر که مسئله‌ی تولید علم و نهضت تولید علم، نهضت نرم‌افزاری، بازگشت به خود، اهتمام به تحقیق در دانشگاه‌ها مطرح شده، یک حالت جهشی در این حرکت به وجود آمده است؛ در بخشی از مسائل علمی و کارهای علمی و فناوری که نمونه‌هایش را دارید مشاهده میکنید، در زمینه‌ی دانش‌های پزشکی، در زمینه‌ی دانش‌های نو، در زمینه‌ی مسائل هسته‌ای، در زمینه‌ی نانو و غیر این‌ها کارهای مهمی در دانشگاه‌ها‌ی ما انجام گرفته است که در گذشته تصور نمیشد که ما بتوانیم؛ محقق ما، استاد ما، دانشجوی ما، جوان ما بتوانند به این نقاط دست پیدا کنند و این جهش را پیدا کنند؛ اما امروز پیدا شده. آنچه مهم است این است که این جهش باید ادامه پیدا کند. ما در زمینه‌ی مسائل علمی دچار عقب‌ماندگی مزمن هستیم. آنچه که اهمیت دارد - که من حالا بعد هم عرض خواهم کرد - مسئله‌ی ادامه‌ی حرکت سریع است. ما باید این سرعت و این شتابی را که در حرکت علمی ما وجود دارد، سال‌ها ادامه بدهیم؛ هیچ جایز نیست که ما اندکی توقف کنیم؛ زیرا عقب‌ماندگی ما از دنیای پیشرفته‌ی از لحاظ علمی، عقب‌ماندگی زیاد و قابل توجهی است؛ این را میدانیم، این را میفهمیم و از او رنج میبریم. علت هم این است که ملت ما یک ملت دارای هوشِ زیر متوسط نیست که بگوید حالا حقم است. ملت ما ملتی است که دارای هوش بالای متوسط جهانی است؛ این حرفی است که ثابت شده؛ همه میگویند. خیلیها ذکر میکنند، میگویند، آثارش هم مشاهده میشود. سابقه‌ی علمی ما و تاریخ علمی ما هم همین را تأیید میکند. این ملت، آن هم در این نقطه‌ی حساس از کره‌ی زمین، از لحاظ علمی دچار این عقب‌ماندگی و فقری که بر او تحمیل کرده‌اند باشد، غیر قابل تحمل است. ما خدا را شکر میکنیم که چشم ما را به این عقب‌افتادگی باز کرد؛ به ما تفهیم شد که ما دچار این فقر هستیم و خدا را شکر میکنیم که این همت، این شوق، این امید در مجموعه‌ی ما به وجود آمد که میتوانیم این عقب‌ماندگی را برطرف کنیم. بنابراین، این شتابی که وجود دارد، این جهشی که وجود دارد، باید سال‌ها ادامه پیدا کند. 


  • نشان‌‌دادن پیشرفت‌‌های علمی و فناوری برای پرورش روحیه امید و خودباوری در جامعه
جوانان عزیز! امروز در کشور شما چیزهائی که ایران را در ردیف ده کشور اول دنیا قرار می‌دهد، یا در ردیف هشت کشور اول دنیا قرار میدهد، کم نیست. در بخشهای مختلف، در بخشهای علوم زیستی، علوم نانو، علوم فضائی، علوم گوناگون، شما می‌بینید دانشمندان کشور -که عمدتاً هم همین جوانان پرشور و پرشوق و پرنشاط هستند- توانسته‌اند کشور را به اینجا برسانند که بگویند در این مقوله، ایران جزو هشت کشور دنیاست؛ در این مقوله، ایران جزو ده کشور اول دنیاست؛ یعنی این پیشرفت عظیمی است، این یک جایگاه مهمی است برای کشور. 
اگر صحبتِ کارهای فناوری پیچیده است، همین جوانها هستند؛ انرژی هسته‌ای را هم جوانهای ما دارند سر پا میکنند؛ در سلولهای بنیادی هم جوانهای ما دارند فعالیت میکنند؛ و در فناوری زیستی، فناوری نانو، و انواع و اقسام فناوریها، هر جا میرویم جوانهایند؛ جوانهائی که نه دوران جنگ را دیدند، نه امام را ملاقات کردند، نه از اول انقلاب خاطره‌ای دارند. پس این حرکت، حرکت پوینده و بالنده است. به میدان عمل و خدمت و تلاش که میرسیم، همین حرکت عظیم بسیج سازندگی را میبینیم؛ به میدان سیاست و اعلام حضور که میرسیم، حرکت 9 دی را میبینیم، حرکت 22ی بهمن را میبینیم، حضور عظیم در انتخابات را میبینیم؛ اینها معناش چیست؟ معناش این است که امروز جوانان ما - که اکثریت قاطع ملت ما هستند - و عموم ملت ما در همان جهت حرکت انقلاب اسلامی و با همان ضرب دست انقلاب، رو به فزایندگی هستند، دارند پیش میروند. پس ما پیش رفتیم. 
خوب، من به شما عرض میکنم؛ در این مسیر، شتاب و موفقیت، در طول چندین سال گذشته محسوس است. شما این را بدانید - شاید هم میدانید؛ البته من آمارهای بیشتری دارم، اطلاعات وسیع‌تر و جزئیتری دارم - که در هفت هشت ده سال اخیر، کشور یک حرکت عظیمی در این زمینه انجام داده و کارهای بزرگی انجام گرفته. البته بعضی گوشه کنار، توی دانشگاه و بیرون دانشگاه، یأس‌آفرینی و منفیبافی میکنند؛ اما بیخود میگویند، دروغ می‌گویند. بعضی از اینها غافلند، بعضی هم بدتر از غافل. حرکت، انصافاً حرکت موفقی بوده است. در این سالها کارهای بزرگی انجام گرفته. ملت، جوانان، مجموعه‌ی علمی، دانشگاه‌ها، مدیران علمی نشان دادند که استعداد خوبی وجود دارد برای این حرکتی که مورد نظر ماست. بنابراین ما پیشرفت کرده‌ایم. این پیشرفت اقتضاء میکند که ما امیدوارانه‌تر پیش برویم. نظر تعداد قابل توجهی از کارشناسان ایرانی و غیر ایرانی این است که کشور ما قبل از موعد معین، یعنی 1404 - که پایان دوره‌ی برنامه‌ی چشم‌انداز بیست ساله است - به آن چیزی که در چشم‌انداز وعده داده شده، خواهد رسید؛ یعنی رتبه‌ی اول علمی در میان کشورهای اسلامی. برآوردها این است؛ این به خاطر شتابی است که وجود دارد. پس امیدوار باشیم، لحظه‌ها را از دست ندهیم، به نیروی خودمان اتکاء کنیم و حرکت را با جدیت، با صمیمیت و با شرائط لازم ادامه دهیم. این یک نکته. نکته‌ی دوم این است که از این کارهای علمی‌ای که دارد میشود، هم من و هم هر فردی از افراد کشور که مطلع باشد، افتخار میکند. به پیشرفت علمی در مسئله‌ی هسته‌ای، همه افتخار میکنیم؛ به پیشرفتهای بسیار حائز اهمیت در زمینه‌ی سلولهای بنیادی - که گفته شد - و کارهای عظیمی که در این زمینه انجام گرفته، همه افتخار میکنیم؛ در بخش نانو، در بخش فناوری زیستی و غیرذلک پیشرفتهای خوبی صورت گرفته و همه افتخار میکنیم؛ اینها چیزهای کوچکی نیست، چیزهای بزرگی است؛ لیکن اینها چیزهائی نیست که بتواند به ما بگوید کشور از لحاظ علمی، یک پیشرفت مطلوب و کاملی کرده است. با اینکه در بعضی از این رشته‌ها تازه وارد شده‌ایم، در عین حال جزو ده کشور اول دنیا هستیم که این فناوریها یا این دانش را داریم؛ لیکن این کافی نیست. 
ما امروز در مسئله‌ی عزت ملی و پیشرفتِ ناشی از آن با یک الگوی زنده مواجه‌ایم. عرض کردم؛ بحث ما یک ‏بحث ذهنیِ محض نیست. یک الگوی زنده در مقابل ماست و آن، خود این ملت و این جامعه است؛ یک مدلِ ‏تجربه شده و امتحان داده. ملت ایران با این مدل، با این الگو وارد میدان شده. من نمونه‌هائی از پیشرفت ملت ‏ایران را عرض میکنم؛ هر کدام از اینها یک شرح مفصل و مصداقهای متعدد دارد.‏ ...یک شاخص دیگر، شتاب علمی کشور است - که بارها اعلام شده، تکرار شده - تولیداتِ نمایه شده، رتبه‌ی ‏علمی کشور در سال ۲۰۱۱ میلادی؛ که اینها همه‌اش افتخارآفرین است. این هم قضاوت ما نیست؛ قضاوت ‏مراکز علمیِ رسمی دنیاست که آنها دارند میگویند. میگویند رشد علمی کشور، یازده برابرِ متوسط رشد ‏دنیاست؛ و سال ۲۰۱۱ نسبت به سال قبل، بیست درصد هم افزایش پیدا کرده؛ این را آنها دارند میگویند. در ‏بعضی از حوزه‌ها، مثل حوزه‌ی هسته‌ای، حوزه‌ی نانو، حوزه‌ی سلولهای بنیادی، حوزه‌ی هوافضا، حوزه‌ی ‏زیست‌فناوری، وضع ما درخشان است. کارهائی که دارد انجام میگیرد، کارهای درخشانی است که در دنیا به ‏شکل معدودی وجود دارد. در بین این همه کشور دنیا - کشورهای به اصطلاح پیشرفته و غیر پیشرفته - بعضی از ‏این کارها فقط در پنج کشور یا در ده کشور یا در پانزده کشور، بیشتر وجود ندارد. به ما هم که هیچ کمک ‏علمی نکردند. درِ مراکز علمی پیشرفته‌ی دنیا به روی دانشجوهای ما بسته است؛ اینها از درون جوشیده است. و ‏البته همین جا در حاشیه عرض بکنم؛ این تحریمهائی که انجام گرفت، بزرگترین کمک را به ما در این زمینه ‏کرد. 
من اینجا در داخل پرانتز این را هم عرض بکنم که برخی از کسانی که جایگاهی برای حرف زدن دارند و ‏تریبون دارند، در اصل مسئله‌ی پیشرفت علمی کشور تردید میکنند! ما این را مصلحت نمیدانیم؛ یعنی واقعاً از ‏روی بی‌اطّلاعی است. یک وقتی یکی از مسئولین کشور درباره‌ی مسائل نظامی یک نظری داده بود که خب ‏مطابق واقع نبود؛ بنده گفتم یک «تور نظامی» برای مسئولین کشور قرار بدهید؛ بیایند یک خرده‌ای در محیطهای ‏نظامی گردش کنند، حقایقی را، واقعیّاتی را ببینند، معلوماتشان نسبت به موجودیِ نظامی کشور بالا برود. حالا در ‏مورد مسائل علمی هم متأسّفانه گویا همین‌جور است؛ باید یک «تور علمی» بگذاریم برای مسئولین در بخشهای ‏مختلف. حالا بعضی از بخشها را دوستان بیان کردند؛ یکی از آقایان نانوفنّاوری را فرمودند - البتّه فقط ‏نانوفنّاوری نیست - فرمودند چاهی حفر میکنیم، به نم که میرسد، آن را ول میکنیم؛ نه، دارند دنبال میکنند. آن ‏کسانی که حفّار چاه هستند، واقعاً دارند دنبال میکنند، به جاهای خوبی هم رسیدند. خب، [مثلاً] الان پزشکی ‏کشور، از جمله‌ی پیشرفته‌ترین پزشکی‌های دنیا است؛ ما از علوم روز دنیا و مرزهای دانش دنیا در پزشکی، ‏چندان عقب‌ماندگی نداریم؛ خیلی نزدیکیم. در زمینه‌های دیگر هم همین‌جور؛ همین دانش هسته‌ای، دانش ‏سلّولهای بنیادی، و کارهای بزرگی از این قبیل، فراوان است که ما پیشرفتهای خیلی خوبی داشته‌ایم. کسانی که ‏اطّلاع ندارند، خوب نیست تردید بکنند؛ خب بروند مطالعه کنند، تماس بگیرند و همین‌طور که عرض کردیم ‏یک گردش علمی بگذارند و به یک جاهایی برسند. مطلب اصلی ما این بود که عرض کردیم. من خواهش ‏میکنم از مسئولان وزارتخانه‌های مربوط، و از مسئولان دولتی ذی‌ربط که مرتبط با مسائل علم و دانشگاه و صنعت ‏هستند، مسئله‌ی پیشرفت علمی و ارتباط علم با فنّاوری در کشور را جدّی بگیرند؛ یعنی نسبت به این مسئله واقعاً ‏هیچ کوتاهی صورت نگیرد. این مسئله، مسئله‌ی اساسی ما است؛ یکی از اصلی‌ترین، اساسی‌ترین و فوری‌ترین ‏مسائل ما است. کار تحقیقات به‌جای خود، [امّا] در پژوهشها و آنچه در این زمینه لازم است انجام بگیرد، به نظر ‏ما هیچ نبایستی کوتاهی صورت بگیرد. 

  • اعتماد به جوانان در عرصه علم و فناوری
حضرت آیت‌الله خامنه‌ای با اشاره به حضور دانشمندان جوان و پرانگیزه و بانشاط کشور در مراکز علمی پیشرفته همچون فناوری‌های نانو و هسته‌ای و همچنین مراکز صنایع دفاعی تأکید کردند: باید به جوان‌ها اعتماد کرد، زیرا جوان و انگیزه و نشاط او تمام‌نشدنی است. 
پیشرفت کشور در شرائط تحریم با اتکا و اعتماد به نیروهای داخلی
پیشرفت در شرائط تحریم. یکی از نقاط مهم قوت کشور این است. در سخت‌ترین شرائط تحریم، کشور پیشرفت کرده. در چه چیزی پیشرفت کرده؟ یکی در مقوله‌ی علم و فناوری، که آقای رئیس جمهور در گزارششان به این مسئله اشاره کردند. ما در زمینه‌ی هسته‌ای پیشرفت کردیم، در زمینه‌ی فناوری زیستی پیشرفت کردیم، در فناوری نانو پیشرفت کردیم، در فناوری انرژیهای نو پیشرفت کردیم، در صنایع هوافضا پیشرفت کردیم، در ساخت ابررایانه‌ها پیشرفت کردیم، در مسئله‌ی بسیار مهم سلولهای بنیادی پیشرفت کردیم، مسئله‌ی شبیه‌سازی همین جور، در رادیوداروها همین جور، در نانوداروهای ضد سرطان همین جور؛ اینها همه جزو دانش‌های سطح بالای دنیاست. این چند موردی که من گفتم و بعضی از موارد دیگر، جزو دانش‌های درجه‌ی یک سطح بالای دنیاست، که بعضی از اینها را پنج تا کشور، ده تا کشور در دنیا بیشتر ندارند؛ ما در اینها پیشرفت کردیم؛ این در حالی بود که درهای انتقال دانش از همه سوی دنیا روی ما بسته است. 
حالا من یک تعدادی از این واقعیت‌ها را میگویم. مدعی نیستیم که همه‌ی واقعیتهای کشور را در اینجا بیان خواهیم ‏کرد؛ لیکن یک مدخلی است، میتواند چشم ما را به سوی واقعیتهای گوناگون باز کند. ما در چه وضعی هستیم؟ ‏کجا قرار داریم؟ چه داریم؟ چه نداریم؟ ملاحظه‌ی این واقعیتها، با قضاوتی که بنده در این مسئله پیش خودم ‏دارم، بسیار امیدبخش است. وقتی ما واقعیتها را کنار هم میگذاریم، اینها را ملاحظه میکنیم؛ احساس میکنیم که ‏راه ملت ایران به سوی آرمانهای بلند، یک راهِ گشوده است. .... یک واقعیت دیگر این است که ما در همین ‏شرائط تهدید، پیشرفت کردیم. در طول این سالهای متمادی، ما در همه‌ی حوزه‌ها جلو رفتیم؛ در حوزه‌ی ‏دانشهای پیچیده پیشرفت کردیم؛ در حوزه‌ی فناوریهای مورد نیاز کشور پیشرفت کردیم؛ در زمینه‌ی دارو، حمل ‏و نقل، مسکن، آب، راه، کشور پیشرفتهای برجسته‌ای کرده؛ که امروز بخشی از آمارها را آقای رئیس جمهور ‏گفتند و شما شنیدید. با وجود همه‌ی این فشارها، کشور در طول این سالها مرتب جلو رفته است. در حوزه‌ی ‏بعضی از دانشهای مهم و انحصاری و منحصربه‌فرد - در لیزر، در نانو، در سلولهای بنیادی، در صنعت هسته‌ای - ‏کشور رتبه پیدا کرده. خب، اینها الگوسازی در دنیای اسلام است؛ این یک واقعیتی است. ما متوقف نماندیم، ما ‏دائم پیش رفتیم. نظام جمهوری اسلامی با همه‌ی این تهدیدهائی که وجود داشته است - از قبیل تحریم و ‏غیرتحریم و تهدید و کارهای گوناگونِ پیچیده‌ی امنیتی و سیاسی و غیره - این پیشرفتها را داشته است. این هم ‏یک واقعیت است؛ این هم تحلیل نیست؛ این هم محسوساتی است که جلوی چشم همه‌ی ماست. شما مسئولین ‏محترم هم بهتر از آحاد مردم اینها را میدانید. 
در حوزه‌ی سلامت و مهندسی پزشکی کارهای بزرگی انجام گرفت که مربوط به سلامت مردم است. در ‏زمینه‌ی زیست‌فنّاوری در منطقه اول شدیم. کارهای تخصصی برجسته‌ای در این زمینه انجام گرفت و اقلام متعدد ‏داروئی بر این اساس تولید شد. این همان سالی است که بر ملت ایران سخت گرفتند، برای اینکه او را از زندگی ‏و از همه‌ی فرآورده‌های استعداد بشری محروم کنند. در همین سال، در حوزه‌ی نانوفنّاوری ــ که یک انقلاب در ‏زمینه‌ی فنّاوری و صنعت است ــ رتبه‌ی اول را در منطقه پیدا کردیم. در همین سال، در چندین حوزه‌ی علمیِ ‏مهم، مقام اول تولید علم در منطقه بودیم. در رکوردهای علم و تولید علمی، در انتشار مقالات علمی، در سرعت ‏پیشرفت علمی، در سهم کشور در تولیدات علمیِ کل جهان، شاهد پیشرفت بودیم. در مسابقات علمیِ فنّاورانه‌ی ‏دانشجویان، کشور نسبت به سال گذشته سی و یک درصد رشد داشت. در سال ۹۱، تعداد دانشجو به قدری ‏افزایش پیدا کرد که بیست و پنج برابر اول انقلاب، ما امسال دانشجو داریم. بیست و پنج برابر اول انقلاب، ‏دانشجویان در کشور مشغول تحصیل هستند. اینها پیشرفتهای عظیم ملت ایران است. در حوزه‌ی آب، در حوزه‌ی ‏محیط زیست، در سلولهای بنیادی، در انرژی‌های نو، در گیاهان داروئی، در انرژی هسته‌ای، کشور توانست به ‏پیشرفتهای بزرگی دست پیدا کند. اینها همه مربوط به آن سالی است که دشمنان ملت ایران همه‌ی تلاش خود را ‏بسیج کردند تا ملت ایران را از کار بیندازند. 
یک ظرفیّت دیگری که در کشور وجود دارد، زیرساخت‌های نرم‌افزاری و سخت‌افزاری است؛ نرم‌افزاری مثل ‏این سیاستهای اصل ۴۴، سند چشم‌انداز و این کارهایی که در این چند سال انجام گرفته و همچنین ‏زیرساخت‌های گوناگون مثل جاده و سدّ و پل و کارخانه و امثال اینها؛ اینها زمینه‌های بسیار خوبی برای پیشرفت ‏اقتصاد کشور است، اینها ظرفیّتهای یک کشور است. خب، ممکن است کسی بگوید اگر تحریم نبود از این ‏ظرفیّتها میتوانستید خوب استفاده کنید، امّا [چون] تحریم هست نمیتوانید از این ظرفیّتها استفاده کنید؛ این خطا ‏است؛ این حرف، درست نیست. ما در بسیاری از مسائل دیگر هم در عین تحریم توانسته‌ایم به نقطه‌های بسیار ‏برجسته و بالا دست پیدا کنیم؛ یک مثال آن، تولید علم است؛ یک مثال آن، صنعت و فناوری است؛ در اینها ما ‏تحریم بودیم، الان هم تحریم هستیم. در مورد دانشهای پیشرفته و روز، الان هم درهای مراکز علمی مهم بِروز ‏دنیا به روی دانشمند ایرانی و دانشجوی ایرانی بسته است، امّا درعین‌حال، ما در نانو پیشرفت کردیم، در هسته‌ای ‏پیشرفت کردیم، در سلّولهای بنیادی پیشرفت کردیم، در صنایع دفاعی پیشرفت کردیم، در صنایع پهپاد و ‏موشک، به کوری چشم دشمن، پیشرفت کردیم؛ چرا در اقتصاد نتوانیم پیشرفت کنیم؟! ما که در این سر ‏صحنه‌ها و عرصه‌های گوناگون این همه موّفقیّت به دست آوردیم، در اقتصاد هم اگر عزممان را جزم کنیم و ‏دست به دست هم بدهیم، میتوانیم اقتصاد را شکوفا کنیم. چشممان به دست دشمن نباشد که کِی این تحریم را ‏برمیدارد، کِی فلان نقطه را موافقت میکند؛ به درک! نگاه کنیم ببینیم خودمان چه‌کار میتوانیم بکنیم. 
ما عرض کردیم «اقتصاد مقاومتی» ؛ اقتصاد مقاومتی یعنی ما اگر به نیروی داخلی، به ابتکار جوانها، به فعّالیّت ‏ذهنها و بازوها در داخل، تکیه کنیم و اعتماد کنیم، از فخر و منّت دشمنان خارجی، خودمان را رها خواهیم ‏کرد؛ راه درست این است. معنای اقتصاد مقاومتی این است که ما نگاه کنیم، ظرفیّتهای بی‌پایانی را که در داخل ‏هست جستجو کنیم، شناسایی کنیم، با برنامه‌ریزی درست و صحیح این ظرفیّتها را فعّال کنیم، این استعدادها به ‏کار گرفته بشوند. من یکی دو روز پیش گفتم در یک دیداری؛ هرجایی که ما به ابتکار و استعداد ‏جوانانمان تکیه کردیم، آنجا ناگهان مثل چشمه‌ای جوشید، شکوفا شد؛ در قضایای مربوط به مسائل هسته‌ای، در ‏قضایای مربوط به مسائل دارویی، در درمانهای گوناگون، در سلّولهای بنیادی، در نانو، در این برنامه‌های صنعتیِ ‏دفاعی، هرجایی ما سرمایه‌گذاری [کردیم] و به این نیروی جوان و علاقه‌مند و مؤمن و بااخلاص داخلی تکیه ‏کردیم و به او ارج نهادیم، کارمان پیش رفت؛ خب، به این برسیم. مسائل اقتصادی هم همین‌جور است؛ ‏ظرفیّتهای اقتصادی باید فعّال بشود؛ این راه پیشرفت کشور است. آن‌وقت کشور، هم از لحاط مادّی و اقتصادی، ‏هم از لحاظ اعتبار بین‌المللی، هم از لحاظ عزّت ملّی و اعتمادبه‌نفس ملّت ایران، و هم از لحاظ معنوی و اخلاقی ‏و روحی پیشرفت خواهد کرد. این راهی است که امیرالمؤمنین در مقابل ما قرار داده است. آن‌وقت با نگاه به این ‏حقایق است که میفهمیم اینکه امام فرمودند: «آمریکا هیچ غلطی نمیتواند بکند» یعنی چه. 
  • پیشرفت علم و فناوری در سایه‌ی شعارهای اسلامی
خب، حالا شما یک نظامی دارید، دولتی دارید، مجموعه‌ی کشوری دارید که اساساً به نام اسلام ساخته شده، با نام اسلام رشد پیدا کرده، روزبه‌روز شعارهای اسلامی در آن برجسته‌تر شده، پیشرفت زیر سایه‌ی این شعارها انجام گرفته. امروز ما در صنعت هسته‌ایمان، یا در صنعت نانو، یا در این صنایع حساسِ پیشرفته‌ی مدرن، وقتی با مدیران و سردمداران اینها مواجه میشویم، افتخار میکنند به این که ما بسیجی هستیم و بسیجی عمل میکنیم. نظام جمهوری اسلامی یک چنین نظامی است. بنابراین طبیعی است که شما یک چالش فوق‌العاده‌ای دارید؛ چالشی فراتر از چالشهای متعارف دیپلماسی که در عرصه‌ی دیپلماسی معمول است و همه جا هست. این موضع، احتیاج دارد به قوّت قلبی، به عزم راسخی که جز با توکل به خدای متعال و اعتماد به قدرت الهی به دست نمی‌آید. 
 
      NCWNN1394
 
 انجمن نانوفناوری ایران در نظر دارد دومین همایش ملی و کارگاه‌های تخصصی علوم و فناوری نانو، موسوم به NCWNN1394 را در روزهای 30 و 31 اردیبهشت ماه سال 1394 در دانشگاه خوارزمی (پردیس کرج) برگزار کند.
 
انجمن نانوفناوری ایران برگزاری سلسله همایش‌های ملی و کارگاه‌های آموزشی علوم و فناوری نانو، موسوم به NCWNN را در دستور کار خود قرار داده است. این همایش‌ها به صورت ادواری هر دو سال یکبار در بهار سال‌های زوج برگزار خواهد شد که اولین همایش در اردیبهشت ماه سال 1392 در دانشگاه تربیت مدرس با حضور فعالان عرصه نانو برگزار شد.

بر این اساس انجمن در نظر دارد نسبت به برگزاری دومین همایش ملی و کارگاه‌های تخصصی علوم و فناوری نانو، موسوم به  NCWNN1394  در روزهای 30 و 31 اردیبهشت ماه سال 1394 در دانشگاه خوارزمی (پردیس کرج) اقدام کند.

محورهای اصلی این همایش عبارتند از:
-  نانوفیزیک
-  نانوشیمی
- نانومواد 
-  نانومحاسبات
-  نانوزیست فناوری
-  نانوالکترونیک
-  نانومکانیک
-  نانوپزشکی

علاقمندان می‌توانند تا تاریخ ۱۵ بهمن ماه ۱۳۹۳ پس از ثبت نام در سایت همایش با استفاده از نام کاربری خود نسبت به ارسال مقاله اقدام کنند. گفتنی است این همایش از جمله همایش‌های مورد تأیید ستاد نانو برای دریافت مرحله دوم حمایت تشویقی پایان نامه‌های نانویی است.

اطلاعات لازم در خصوص نحوه تنظیم مقاله و چگونگی ثبت نام و هزینه آن از طریق 
پایگاه اینترنتی همایش در دسترس قرار دارد.